MDF - Micro Development Fund

Učesnici iz Kfw, EBRD, IFC, Responsibility - kao predstavnici međunarodnih institucija i finansijera sa jedne strane i predstavnici mikrofinansijskih organizacija "praktičara" kao što su Agroinvest koji radi u Srbiji i Crnoj Gori i Mikro kredit kompani iz Kirgistana sa druge strane, pokušali su da iz sopstvenih uglova sagledaju mogućnosti za prevazilaženje krize.

Uočeno je da je ponuda za finansiranje mikrokreditiranja smanjena, da je tražnja klijenata veća za obrtnim kapitalom nego za finansiranjem investicija. Iznosi i rokovi mikro kredita su smanjeni. Ono čega se investitori boje su prevashodno prezaduženost i previše regulative.

Opšti zaključci su da: iako je kvalitet portfolia pogoršan (PAR gotovo dupliran); plasman sredstava smanjen oko 10%; planirane transformacije institucija odložene i izmenenjeni menadžment planovi, ukupni rezultat je da su finansijski pokazatelji znatno bolji i da je mikrofinansijski sektor pokazao veću otpornost na krizu u odnosu na ostale segmente finansijskog sektora.

Ono što je srpskom delu učesnika privuklo pažnju jeste radionica posebno kreirana za aktere mikrokreditiranja u Srbiji, pod nazvom "Izazovi i šanse pristupa finansijskim sredstvima za mikro preduzetnike u Srbiji". FMR je na radionicu pozvao veliki broj predstavnika državnih institucija, mikrofinansijskih banaka, drugih mikrokreditnih institucija i medjunarodnih organizacija. Medju panelistima bilo je predstavnika iz Srbije (Milena Gojković - direktorka FMR i Milan Lalović - potpredsednik Privredne komore Srbije), koji su u svojim prezentacijama prikazali i objasnili situaciju sa mikro kreditiranjem u Srbiji koje obavljaju nebankarske institucije, i to od njenih početaka do danas, generalno i na primeru FMR. Istaknute su koristi od mikrokreditiranja za klijente i društvenu zajednicu i predočeni razlozi postojanja posebnih subjekata - ne banaka spremnih da se fokusiraju na "marginalizovane" tj. osetljive ciljne grupe, u osnovi siromašnije kategorije stanovništva, kao što su (nezaposleni, izbegla i raseljena lica, ruralno stanovništvo, Romi,,,). Potom su predstavnici medjunarodnih i Evropskih institucija (Philippe Guichandut - direktor Evropske mikrofinansijske mreže - EMN i Timothy Lyman - iz CGAP pri Svetskoj Banci uz pomoć Severine Deboos- iz Medjunarodna organizacija rada u ulozi fasilitatora,), predstavili iskustva Evropke Unije i modele mikrofinansijske regulative različitih država u EU. Kao polazni dokument koji je dao početni impuls Vladama zemlja EU za pronalaženje odgovarajućeg regulatornog okvira istaknuta je "Evropska inicijativa za razvoj mikrokreditiranja kao podrška rastu i zapošljavanju". S obzirom na ekonomski kontekst koji se odnosi na mikro preduzeća -koja u EU čine preko 90% svih preduzeća, i socijalnu sliku EU populacije u smislu siromaštva i rizika od siromaštva, kao i finansijski kontekst u pogledu obima finansijske isključenosti stanovništva EU zemalja, mikro kreditiranje je prepoznato kao odličan instrument za formiranje i razvoj mikropreduzeća od strane predstavnika marginalizovanih grupa u cilju startovanja ili razvoja neke poslovne aktivnosti i kroz to njihovog samozapošljavanja i kreiranja novih radnih mesta i shodno tome generisanja prihoda. Ovde se jednako smatra značajnim i nefinansijaka podrška klijentima kroz usluge za razvoj biznisa (edukacija kroz treninge, poslovno savetovanje, mentoring...) Posebno su istaknutii primeri regulative na Balkanu (Bosna i Hrvatska) i u Rusiji u smislu formi institucija koje se mogu baviti mikrokreditiranjem uz isticanje značaja uloga Vada koje postavljaju takvu regulativu za finansijsku i socijalnu inkluziju stanovništva.

Između nekoliko zanimljivih i korisnih radionica može se izdvojiti i radionica koja se odnosi na Kampanju za zaštitu mikrofinansijskih klijenata koju sprovodi Centar za finansijsku inkluziju pri Accion International. Robin Ratckliffe - direktor kampanje objasnila je razloge za njeno pokretanje, kao i krajnji cilj tj. viziju kampanje, a to je da mikrofinansijski sektor bude prepoznat, priznat i "brendiran" kao "za potrošača" odnosno orjentisan ka klijentima. Kampanja se bazira na šest principa zaštite klijenata, i to: Izbegavanje prezaduženosti klijenata; transparentne cene; odgovarajuće prakse naplate zajmova; etičko ponašanje zaposlenih; mehanizmi za rešavanje tj. odštetu po žalbama klijenata; privatnost podataka klijenata. Benefiti koje institucija može očekivati su lojalnost klijenata i shodno tome postizanje solidnog tj. portfolia kome se uspešno upravlja. Kampanja podrazumeva "vođenu" samo-procenu mikrofinansijske institucije po pitanju zaštite klijenata preko website, što podrazumeva proceduru i u finalu rezultira certifikatom. Sve o kampanji i o zaštiti klijenata naći ćete na:

www.campaignforclientprotection.org

Takođe zanimljiva radionica odnosila se na Standarde za socijalne performanse. Micol Pistelli - koja koordinira program izveštavanja o socijalnim rezultatima pri MixMarketu koji je vodio proces kreiranja i uspostavljanja jedinstvenih SP standarda izveštavanja. Cilj je prikupljanje takvih podataka od mikrofinansijskih institucija i njihovo objavljivanje na MixMarketu, što će, kao i kod izveštavanja o fiinansijsim rezultatima, omogućiti nezavisne i objektivne analize eksperata MIXa i poređenja sa sličnim organizacijama na planu SP rezultata. SP Standardi ili indikatori o kojima treba izveštavati odnose se pre svega na nameru institucije i obuhvataju misiju i osnovne socijalne ciljeve, odnosno upravljanje njima. Potom strategije i sisteme za ostavarenje misije i ciljeva, gde spadaju (proizvodi i usluge koji se nude klijentima, trening zaposlenih o SP, procena rada i rezultata zaposlenih i insentiv sistem, istraživanje tržišta po pitanju tražnje i potreba klijenata i merenje procenata klijenata koji ponovo uzimaju zajmove). Obavezno izveštavanje obuhvata i politike institucije po pitanju socijalne odgovornosti prema klijentima i prema zaposlenima, kao i cena sopstvenih usluga klijentima. Takođe bitno je i izveštavanje o postignutim SP ciljevima posebno po pitanju dosezanja do ciljnih grupa. Tako je neophodno navesti geografski outreach tj. koje i ukojoj meri ciljane klijente u različitim regionima dostižemo, kao i koji je segment žena među klijentelom. Opciono se može izveštavati o rezultatima kada su u pitanju različite kategorije siromašnih klijenata, odnosno klijenata koji mikro kreditima uspevaju da izađu iz siromaštva. O ovome više na:

www.themix.org/standards/social-performance

O gore navedenim i velikom broju ostalih radionica možete se informisati i naći prezentacije direktno na sajtu konferencije:

www.mfc.org.pl/conference2009